Nieuws   Mens en Macht

Nederland geeft soevereiniteit weg aan oppermachtig WHO


Nederland gegeven aan WHO
Ernst Kuipers | Robin Utrecht ANP Hollandse Hoogte
💨

Parlement laat het gebeuren​
Parlement laat het gebeuren
Datum: 21 mei 2022
Mens en Macht
Elze van Hamelen

Nederland staat op het punt akkoord te gaan met verre­gaande wijzigingen in de International Health Regulations (IHR), die de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de macht geven zonder overleg het Nederlandse gezondheidsbeleid tot in detail te dicteren. Het kabinet heeft de Tweede Kamer hierover niet geïnformeerd en de meeste politieke partijen tonen geen interesse of zijn zich niet bewust van de ontwikkelingen. Twee klokkenluiders waarschuwen dat de WHO wordt gecontroleerd door private belangen en gezondheid uitsluitend benadert in termen van ‘nationale veiligheid’.

Van 22 tot en met 28 mei vindt in Genève de jaarlijkse vergadering plaats van de World Health Assembly, de lidstaten van de WHO. In de alternatieve media is veel aandacht voor een nieuw internationaal Pandemieverdrag dat hier aan de orde zou komen en dat in 2024 zou worden afgerond. Je zou verwachten dat dit verdrag hoog op de agenda zou staan in Genève, maar niets is minder waar. Referenties naar het verdrag zijn nauwelijks te vinden.

Echter, diep verborgen in de lange lijst met agendastukken staat een onopvallend voorstel dat een veel grotere impact zal krijgen dan het nieuwe Pandemieverdrag. Het gaat om een door de Verenigde Staten ingediend voorstel voor het aanpassen van de International Health Regulations (IHR) uit 2005. Deze voorschriften vormen een multilateraal juridisch bindend verdrag. Alle landen die VN-lid zijn, vallen onder de WHO-constitutie, en daarmee onder deze regels.

Het voorstel van de VS zal, als het wordt aangenomen, ingrijpende gevolgen hebben. Het zal leiden tot het volledig afstaan van de Nederlandse soevereiniteit bij het omgaan met bedreigingen voor de volksgezondheid. De huidige IHR-voorschriften geven de WHO de mogelijkheid een noodtoestand uit te roepen, een zogenaamde Public Health Emergency of International Concern (PHEIC), maar wel met instemming van de lidstaat waar de toestand zich voordoet. Onder de nieuwe IHR is die toestemming niet meer vereist. De directeur-generaal van de WHO krijgt het recht eenzijdig een crisis uit te roepen en het management daarvan over te nemen, waarbij ook andere landen betrokken mogen worden en instellingen als ngo’s.

De WHO hoeft daarbij niet alleen meer te vertrouwen op door lidstaten aangeleverde informatie, die mag ook uit andere, niet nader gespecificeerde bronnen komen. De directeur-generaal kan naast een algemene noodtoestand, ook regionale en ‘potentiële’ noodtoestanden uitroepen. Nadat er ‘risico’s’ in een lidstaat geconstateerd zijn, heeft het betreffende land weinig meer in te brengen en neemt de WHO de regie over, waarbij zij ook de Voedsel en Landbouw Organisatie (FAO), de World Organisation for Animal Health (OIE), het VN Environmental Program (UNEP) en ‘andere relevante entiteiten’ kan betrekken.
De druk op lidstaten om op straffe van sancties potentiële dreigingen vroegtijdig te melden zal toenemen onder de nieuwe voorschriften. De WHO zal hiervoor ‘vroege waarschuwingscriteria’ opstellen. Er wordt een comité (Compliance Committee) ingesteld, dat controleert of lidstaten aan hun verplichtingen voldoen.

De WHO is de afgelopen jaren steeds meer onder controle komen te staan van particuliere belangen. Het is bekend dat Bill Gates via de Bill en Melinda Gates Foundation en Gavi, een alliantie van vaccinproducenten, de grootste financier is van de WHO. Zo’n 70 procent van de inkomsten van de WHO komt niet van de lidstaten, maar van private organisaties. De huidige directeur-generaal, de Ethiopiër ­Tedros, wiens mandaat in Genève zal worden verlengd (hij is de enige kandidaat), wordt in eigen land beschuldigd van het meewerken aan genocide. Er ligt een aanklacht tegen hem bij het Internationaal Gerechtshof.
In een interview met de World Council for Health, een initiatief van artsen, juristen en andere deskundigen als tegenhanger van de WHO, stelt dr. Silvia Behrendt, voormalig WHO-consultant, dat al vanaf 2005, met de invoering van de huidige IHR, de focus binnen de WHO verschoof van gezondheid en hygiëne naar een militair aandoende ‘nationale veiligheid’-benadering.

Biologische gevaren (biohazards) en terrorisme met biologische en chemische wapen werden op één hoop gegooid met medisch beleid. Behrendt wijst erop dat de medische noodtoestand het mogelijk maakt alle normale wetten en burgerrechten te overschrijven. Met de voorgestelde aanpassingen in de IHR wordt de drempel voor het uitroepen van een noodtoestand nog lager.

Naast het overhevelen van macht naar het WHO dienen de voorgestelde wijzigingen ook de farmaceutische industrie, stellen Behrendt en een andere WHO-klokkenluider, Astrid Stuckelberger. Op het moment dat een noodtoestand wordt uitgeroepen, mogen zij starten met klinische proeven en kunnen zij een aanvraag doen voor noodgebruik van medicijnen (Emergency Use Authorization).

Na het fiasco van de Mexicaanse griep in 2009 oordeelde de Raad van Europa over het handelen van de WHO dat er “grote tekortkomingen waren ten opzichte van de transparantie over besluitprocessen”, en dat er “enorme hoeveelheden publiek geld verspild zijn”.

Kamervragen

Het medisch tijdschrift British Medical Journal schreef: “Topwetenschappers die de WHO adviseren over pandemieën deden ook betaald werk voor farmaceutische bedrijven die aan de pandemieën verdienden. De WHO is nooit transparant geweest over deze belangverstrengeling”. Als de nieuwe voorschriften worden aangenomen, hebben lidstaten nog slechts zes maanden de tijd om ze af te wijzen. Tweede-kamerlid Wybren van Haga heeft op 16 mei kritische vragen gesteld aan minister Kuipers van Volksgezondheid over de nieuwe IHR, maar nog geen antwoord ontvangen. Hij vindt het onjuist dat de Kamer niet op de hoogte is gesteld voorafgaand aan de vergadering in Genève. “We weten niet wat de regering voor afspraken gaat maken.” Van Haga verzet zich tegen de overdracht van soevereiniteit aan “een niet-democratisch instituut”. Het werkt ook beter als ieder land eigen afwegingen kan maken, zegt hij. “Dat heb je gezien aan Zweden, dat een veel beter coronabeleid heeft gevoerd dan de meeste andere landen.” Volgens Van Haga, die vorige week vergeefs een debat aanvroeg over de kwestie, is er bij de meeste andere partijen in de Tweede Kamer nauwelijks belangstelling voor de WHO. De Andere Krant heeft onlangs de SP, GroenLinks, PVV, PVDA, CDA, VVD en CU vragen gesteld over de ontwikkelingen bij de WHO. Van PvdA en GroenLinks ontvingen wij een standaard bericht dat ze ‘niet in staat waren onze e-mail persoonlijk te beantwoorden’. De SP liet, bij monde van voorlichter Sarah Dobbe, weten zo snel mogelijk te reageren, maar deed dat niet. CDA, VVD, PVV en GroenLinks reageerden helemaal niet. Met bijdragen van Karel Beckman en Ido Dijkstra

Bronnen:





 
Wil je alle artikelen lezen?
Koop De Andere Krant bij jou in de buurt, of abonneer nu en krijg elke zaterdag de krant in de bus.
Wil je alle artikelen lezen?
Koop De Andere Krant bij jou in de buurt, of abonneer nu en krijg elke zaterdag de krant in de bus.



©2022 De Andere Krant B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.